Ölü doğumla (intrauterin ölü fetus) ile ilgili risk faktörleri

ÖLÜ DOĞUM – ANNE KARNINDA (RAHMİNDE) BEBEK ÖLÜMÜ
FETAL ÖLÜM (İNTRAUTERİN BEBEK ÖLÜMÜ)
Ölü doğum yapmak veya anne rahminde bebek ölmesi veya anne karnında bebek (fetus) ölümü veya anne karnında bebeğin kaybedilmesi veya intrauterin ex fetus (mort fetus) aynı anlamda kullanılan terimlerdir. Bebeğin doğduğu anda canlı olması ve doğumdan sonra ölmesi ise farklı bir durumdur, bu gruba dahil değildir.

Ölü doğum 20. gebelik haftasından sonra anne karnında ölen bebekler için kulllanılan bir terimdir ve yaklaşık 200 gebelikte bir görülür. 20. gebelik haftasında önce anne rahminde fetus ölümü gerçekleşirse buna ölü doğum veya rahim içinde bebek ölümü denmez, düşük denir. Eğer ölüm sırasında gebeliğin kaç hafta olduğu bilinmiyorsa bu durumda bebeğin kilosuna göre isimlendirilir. 500 gramın üzerindeki ölümlere ölü doğum denirken, 500 gramın altındakilere düşük denir.

Dünyada her yıl 3 milyondan fazla ölü doğum olmaktadır.

Ölü doğum sebepleri:
– Gebelik sırasında geçirilen (perinatal) enfeksiyonlar (Kızamıkçık, CMV, Toxo vb.)
– Preeklampsi ve tansiyon yüksekliği
– Gebelik sırasında kanama olması (plasenta previa)
– Dekolman plasenta (bebeğin eşinin ayrılması)
– Diabet
– Annenin yaralanması, kaza geçirmesi, travma
– Sepsis
– İkizden ikize transfüzyon sendromu
– Kordon kazaları, kordon sıkışması veya düğümlenmesi
– Uterin anomaliler (rahmin doğumsal anormallikleri)
– Kan uyuşmazlığı (Rh uygunsuzluğu)
– Hidrops fetalis (immun veya non-immun)
– Kordon sarkması
– Doğumla ilgili problemler
– Bebekte doğumsal (konjenital) anomaliler olması (Doğumsal kalp hastalıkları gibi)
– Bebekte kromozomal (genetik) anomaliler olması
– Gelişme geriliği
– Erken doğum ve suların erken gelmesi
– Bunların dışında diğer bazı sebepler ve sebebi bulunamayan ölü doğumlar olabilir.

Sebebi açıklanamayan ölü doğumlar: Anne karnında ölen bebeğin ölümünü açıklayabilecek herhangi bir sebep bulunamayan durumlardır. Bütün ölü doğumların yaklaşık %20 kadarının sebebi bulunamaz. Ölü doğum olayını açıklayacak anneyle ilgili bir hastalık veya bebekle ilgili bir anomali veya başka bir durum yoktur.

Ölü doğumla (intrauterin ölü fetus) ile ilgili risk faktörleri:
Aşağıdaki durumların olduğu gebeliklerde ölü doğum olma riski daha fazla görülmektedir.
– Anne yaşının fazla olması (35’den fazla) veya çok genç olması (adolesen gebelik)
– Multiparite
– Annenin fazla kilolu olması (obezite)
– İkiz ve üçüz (çoğul) gebelikler
– Annenin sigara kullanması
– Daha önce ölü doğum yapmış olmak, kötü öbstetrik öykü
– Annede yüksek tansiyon, şeker hastalığı, guatr, böbrek hastalıkları, SLE ve diğer sistemik hastalıklar olması
– Annede trombofili (pıhtılaşma bozuklukları) olması
– Gebelik kolestazı
– Trombofili
– IUGR, oligohidramnios, polihidramnios
– Yardımcı üreme teknikleri (ART)
– Günaşımı
– Annenin uyuşturucu madde kullanması

Anne karnında bebeğin öldüğünün tespit edildiği durumlarda bir an önce bebeğin normal doğumla veya sezaryenle doğurtulması amaçlanır. Ölmüş olan bebeğin anne karnında uzun süre kalması anne kanına bazı maddelerin (tromboplastin) geçmesine sebep olabilir ve annede kanama-pıhtılaşma bozukluğuna (DIC- Dissemine intravasküler koagulasyon) sebep olabilir.

Fetusta gelişme geriliği

FETAL DİSTRES (BEBEKTE SIKINTI HALİ)

Fetüsun oksijensizlik, asidoz, asfiksi durumuna doğru ilerlemesi ile “stres” altında olduğunu ifade eden bir terimdir. NST gibi felan iyilik halini değerlendiren testlerle bu durum anlaşılabilir.

Çeşitli sebepleri olabilir:
– Fetusta gelişme geriliği
– Suların gelmesi, suyun az olması (oligohidramnios)
– Günaşımı (Günün geçmesi)
– Fetusta anemi
– Annede preeklampsi, diabet gibi hastalıklar
– Kordon dolanması
– Kanama yapan her tür durum ani fetal distrese yol açabilir

Fetal distres saptanan fetus NST, OCT, Doppler, Ultrason v.b testlerle değerlendirilerek gebelik haftasına göre izlemine ya da doğumuna karar verilir. Fetal distres durumunda normal doğumu bekleyecek kadar süre yoksa yani durum acilse bebeği bir an önce almak için sezaryen gerekebilmektedir.

Oligohidramniyos saptandığında gebelik

Oligohidramniosa bağlı gelişebilecek komplikasyonlar:
Oligohidramnios mekonyum aspirasyonu, kordon basısı, fetal distres gelişmesini kolaylaştırır. Fetusra kol ve bacak deformiteleri (şekil bozukluğu) ve pulmoner hipoplazi (akciğer gelişiminin kısıtlanması) oluşabilir. Amniotik bant sendromu gelişme riski artar.

Tedavi:
Oligohidramniyos saptandığında gebelik miadında ise veya gün aşımı varsa bebek doğurtulur. Daha erken dönemde görülürse ve bebekte bir anomali saptanmamışsa amniyoinfüzyon yöntemiyle amniyon boşluğuna sıvı verilmesi uygulanabilir fakat pek denenen bir yöntem değildir, bu fetuslar daha çok sıkı takip altında matürasyon zamanı gelene kadar beklenir.